संघर्षाला संधी मिळाली तर सुवर्ण इतिहास घडतो — श्वेता कोवेची गोष्ट….

संपादकीय | विदर्भ न्यूज 24 दिनांक 19 डिसेंबर 2025

गडचिरोलीसारख्या दुर्गम, आदिवासी आणि विकासाच्या मुख्य प्रवाहापासून कायम दूर ठेवलेल्या जिल्ह्यातून एखादी मुलगी थेट आंतरराष्ट्रीय क्रीडा व्यासपीठावर भारतासाठी सुवर्ण पदक जिंकते, तेव्हा तो क्षण केवळ अभिमानाचा नसतो, तर तो संपूर्ण व्यवस्थेला आरसा दाखवणारा असतो. दुबई येथे पार पडलेल्या एशियन युथ पॅरा गेम्समध्ये कढोली (ता. आष्टी) येथील दिव्यांग युवती कु. श्वेता भास्कर कोवे हिने पॅरा आर्चरीमध्ये वैयक्तिक स्पर्धेत सुवर्ण आणि सांघिक स्पर्धेत कांस्य पदक पटकावत गडचिरोली जिल्ह्याचे नाव जागतिक पातळीवर उजळून टाकले आहे. हा विजय जितका खेळाचा आहे, तितकाच तो संघर्षाचा, जिद्दीचा आणि दुर्लक्षित प्रतिभेच्या क्षमतेचा आहे.

श्वेताचा प्रवास पाहिला, तर लक्षात येते की यश तिला आयतं मिळालेलं नाही. अत्यंत हलाखीची घरची परिस्थिती, आई-वडील मोलमजुरी करणारे, त्यातच श्वेता दिव्यांग—अशा पार्श्वभूमीत जन्मलेल्या या मुलीने परिस्थितीला शरण न जाता तिला आव्हान मानले. इयत्ता आठवीत असतानाच तिला तिरंदाजीची आवड निर्माण झाली आणि तिथून तिच्या आयुष्याला एक नवी दिशा मिळाली. आष्टी परिसरात तिरंदाजी या खेळाची गोडी निर्माण करण्यामागे महत्त्वाची भूमिका बजावणारे महात्मा ज्योतिबा फुले महाविद्यालय, आष्टी येथील शारीरिक शिक्षण विभागाचे प्रा. श्याम कोरडे यांनी श्वेतामधील सुप्त गुण ओळखले. गेल्या पाच वर्षांपासून त्यांनी सातत्याने तिचे प्रशिक्षण घेतले, मार्गदर्शन केले आणि शक्य ते सर्व सहकार्य पुरवले. ग्रामीण भागात अशा पद्धतीने एखाद्या खेळाडूला घडवणे हे स्वतःतच मोठे आव्हान असते, पण प्रा. कोरडे यांनी ते निष्ठेने पेलले.

श्वेताची जिद्द आणि चिकाटी ही या संपूर्ण प्रवासातील सर्वात मोठी ताकद आहे. एका हाताचे अपंगत्व असतानाही आष्टीपासून तब्बल सात किलोमीटर अंतर ती दररोज सायकलने पार करत सरावासाठी पोहोचायची. ऊन, पाऊस, थकवा किंवा परिस्थिती—कुठल्याही कारणाने तिने कधी सराव चुकवला नाही. हे केवळ ऐकून भारावून टाकणारे नाही, तर अनेकांनी प्रत्यक्ष अनुभवलेले वास्तव आहे. दोन वर्षांपूर्वी वडिलांचे निधन झाले आणि डोक्यावरचे छत्र हरपले. अनेकांसाठी हा क्षण आयुष्य थांबवणारा ठरला असता; पण श्वेता डगमगली नाही. आईने मोलमजुरी करत कुटुंबाचा गाडा ओढला आणि मुलीच्या स्वप्नांना खंबीर पाठबळ दिले. त्या आईच्या त्यागावर आणि श्वेताच्या जिद्दीवरच आज हे सुवर्ण यश झळकत आहे.

या स्पर्धेत तब्बल चौदा देशांच्या खेळाडूंशी सामना करत श्वेताने हा विजय मिळवला. हे यश केवळ वैयक्तिक नाही; ते दुर्गम आणि मागास भागातील असंख्य मुला-मुलींसाठी आशा, प्रेरणा आणि आत्मविश्वासाचे प्रतीक बनले आहे. आज श्वेता महात्मा ज्योतिबा फुले महाविद्यालय, आष्टी येथे बी.ए. प्रथम वर्षात शिक्षण घेत असून भविष्यात ऑलिम्पिकमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व करण्याचे स्वप्न उराशी बाळगून आहे. तिची आजवरची वाटचाल पाहता, ते स्वप्न अशक्य वाटत नाही, उलट ते साकार होण्यासाठी योग्य पाठबळाची गरज अधिक ठळकपणे समोर येते.

इथेच हा विषय केवळ अभिनंदनापुरता मर्यादित न ठेवता व्यवस्थेवर प्रश्न उपस्थित करतो. श्वेता कोवे ही अपवाद ठरू नये; ती सुरुवात ठरावी. गडचिरोलीसारख्या जिल्ह्यांत असंख्य गुणवत्ता दडलेली आहे, पण संधी, सुविधा आणि आर्थिक पाठबळाच्या अभावामुळे ती पुढे येत नाही. आज एका मुलीने स्वतःच्या कष्टांवर आणि गुरूच्या मार्गदर्शनावर आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठ गाठले आहे, पण उद्या अशी शंभर श्वेता घडवायच्या असतील, तर शासन, प्रशासन आणि समाजाला एकत्र येऊन ठोस धोरण आखावे लागेल. दिव्यांग खेळाडूंना केवळ गौरव सोहळे नव्हे, तर आधुनिक प्रशिक्षण सुविधा, आर्थिक मदत, क्रीडा साहित्य आणि सातत्यपूर्ण पाठबळ देणे ही काळाची गरज आहे.

श्वेता कोवेच्या यशाने हे स्पष्ट केले आहे की जिद्द आणि कष्ट यांना योग्य संधी मिळाली, तर दुर्गम भागातूनही जागतिक दर्जाची कामगिरी उभी राहू शकते. आज गडचिरोलीची ही लेक भारतासाठी सुवर्ण जिंकते, उद्या तीच ऑलिम्पिकमध्ये तिरंगा उंचावेल—फक्त तिच्या पाठीशी व्यवस्था खंबीरपणे उभी राहिली पाहिजे. ही जबाबदारी केवळ एका विभागाची नाही, तर संपूर्ण समाजाची आहे. कारण श्वेताचा विजय हा केवळ तिचा नसून, तो संपूर्ण विदर्भाच्या आत्मविश्वासाचा विजय आहे.

— विदर्भ न्यूज 24
निर्भीड, रोखठोक पत्रकारिता

#Maharashtra #AsianYouthParaGames2025