सिरोंचा, विशेष प्रतिनिधी दिनांक 01 नोव्हेंबर 2026
महाराष्ट्र-तेलंगणा सीमेवरील गोदावरी नदीवर असलेल्या मेडिगड्डा प्रकल्पाची राज्याचे मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल यांनी सिरोंचा तालुक्याच्या दौऱ्यादरम्यान पाहणी केली. सिरोंचा तालुक्यासाठी अत्यंत संवेदनशील असलेल्या या प्रकल्पाच्या पार्श्वभूमीवर मुख्य सचिवांनी प्रकल्प परिसराची पाहणी करून संबंधित अधिकाऱ्यांकडून सद्यस्थितीची माहिती घेतली. त्यांच्या या पाहणीमुळे मेडिगड्डा प्रकल्पामुळे निर्माण होणारे पूर, बॅकवॉटर, शेतीचे नुकसान तसेच सीमावर्ती भागातील दळणवळणाचे प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आले आहेत.
महाराष्ट्राच्या सीमेलगत गोदावरी नदीवर उभारलेला मेडिगड्डा हा तेलंगणातील कालेश्वरम सिंचन प्रकल्पाचा महत्त्वाचा भाग आहे. या प्रकल्पामुळे सिरोंचा तालुक्यातील नदीकाठच्या भागावर पाण्याच्या पातळीचा परिणाम होण्याची शक्यता आणि बॅकवॉटरचा प्रश्न यापूर्वीही वारंवार समोर आला आहे. शेतकऱ्यांनी शेतीमध्ये पाणी साचणे, पिकांचे नुकसान आणि जमिनीच्या वापरावर होणारा परिणाम याबाबत तक्रारी केल्या आहेत.
मेडिगड्डा प्रकल्पाच्या बांधकामानंतर काही वर्षांत प्रकल्पाच्या संरचनेशी संबंधित गंभीर प्रश्न निर्माण झाले होते. २०२३ मध्ये धरणावरील पुलाच्या काही खांबांना नुकसान झाल्यानंतर महाराष्ट्र-तेलंगणा वाहतूक प्रभावित झाली होती. त्यावेळी अचानक विसर्ग वाढल्याने सिरोंचा तालुक्यातील नदीकाठच्या गावांमध्ये पूरस्थिती निर्माण होण्याची भीती व्यक्त करण्यात आली होती.
याशिवाय प्रकल्पासाठी सिरोंचा तालुक्यातील जमीन संपादनाचा प्रश्नही अनेक वर्षांपासून चर्चेत आहे. उपलब्ध वृत्तांनुसार मेडिगड्डा प्रकल्पासाठी सिरोंचा तालुक्यातील जमीन संपादित करण्यात आली असून काही जमीनधारकांच्या भूसंपादन व मोबदल्याशी संबंधित मागण्या प्रलंबित राहिल्या होत्या.
मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल यांच्या पाहणीदरम्यान या संपूर्ण परिसरातील पायाभूत सुविधा, नदीपात्राची स्थिती आणि प्रकल्पाशी संबंधित बाबींचा प्रशासनाने आढावा घेतला. दौऱ्यात जिल्हाधिकारी अविश्यांत पंडा, जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी सुहास गाडे, जिल्हा पोलीस अधीक्षक एम. रमेश तसेच विविध विभागांचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
मेडिगड्डा प्रकल्पामुळे सिरोंचा तालुक्यातील नागरिकांच्या जीवनावर होणारा परिणाम लक्षात घेता, भविष्यातील पूरस्थितीचे व्यवस्थापन, नदीकाठच्या गावांचे संरक्षण, शेतकऱ्यांच्या नुकसानीचा प्रश्न आणि महाराष्ट्र-तेलंगणा सीमेवरील दळणवळण या मुद्द्यांकडे प्रशासनाने सातत्याने लक्ष देणे अपेक्षित आहे. मुख्य सचिवांच्या दौऱ्यामुळे या प्रश्नांना प्रशासकीय पातळीवर अधिक गांभीर्याने हाताळले जाण्याची अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
सिरोंचासाठी मेडिगड्डा का महत्त्वाचा?
गोदावरी नदी, प्राणहिता आणि इतर नद्यांच्या संगमामुळे सिरोंचा तालुका भौगोलिकदृष्ट्या संवेदनशील आहे. जिल्हा प्रशासनाच्या माहितीनुसार सिरोंचा येथे वैनगंगा व गोदावरीचा संगम, तर सोमनूर येथे गोदावरी व इंद्रावतीचा संगम आहे. त्यामुळे नदीपात्रातील पाण्याच्या पातळीतील बदलांचा परिणाम मोठ्या परिसरावर होऊ शकतो.
म्हणूनच मुख्य सचिवांची मेडिगड्डा पाहणी ही केवळ प्रकल्प पाहणी न राहता सिरोंचा तालुक्यातील पूरनियंत्रण, शेती, भूसंपादन, दळणवळण आणि सीमावर्ती विकासाच्या प्रश्नांच्या दृष्टीने महत्त्वाची ठरत आहे.
