उमानूर, विशेष प्रतिनिधी दिनांक:-16 नोव्हेंबर 2026
गडचिरोली जिल्ह्यातील अतिदुर्गम आणि ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांमध्ये शिक्षणाची आवड निर्माण व्हावी, स्पर्धा परीक्षांविषयी जागरूकता वाढावी तसेच त्यांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी योग्य मार्गदर्शन मिळावे, या उदात्त उद्देशाने उमानूर येथे विद्यार्थ्यांसाठी आयोजित करण्यात आलेला ‘ज्ञानाची दिवाळी’ हा शैक्षणिक उपक्रम उत्साहपूर्ण वातावरणात पार पडला. या उपक्रमाच्या माध्यमातून उमानूर व परिसरातील तब्बल ३२ गावांतील विद्यार्थ्यांना स्पर्धा परीक्षेची नवी दिशा आणि प्रेरणा मिळाली.
समाजकल्याण विभाग, गडचिरोलीचे सहाय्यक आयुक्त डॉ. सचिन मडावी यांच्या मार्गदर्शनाखाली पारंपरिक इलाका महाग्रामसभा, उमानूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने दरवर्षीप्रमाणे यंदाही या विशेष कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. अतिदुर्गम भागातील विद्यार्थ्यांनाही स्पर्धेच्या युगात समान संधी मिळावी, त्यांच्यातील सुप्त गुणांना वाव मिळावा आणि शिक्षणाच्या माध्यमातून प्रगतीची नवी दालने खुली व्हावीत, हा या उपक्रमामागील मुख्य हेतू होता.
सकाळी स्पर्धा परीक्षा, दुपारी मार्गदर्शनाचा उपक्रम
कार्यक्रमाच्या पहिल्या सत्रात सकाळी विद्यार्थ्यांसाठी स्पर्धा परीक्षेचे आयोजन करण्यात आले. विविध गावांमधून सहभागी झालेल्या विद्यार्थ्यांनी उत्साहाने परीक्षेत सहभाग नोंदविला. त्यानंतर दुपारच्या सत्रात विद्यार्थ्यांसाठी स्पर्धा परीक्षा मार्गदर्शन कार्यक्रम घेण्यात आला.
यावेळी स्पर्धा परीक्षांची तयारी कशी करावी, अभ्यासाचे योग्य नियोजन कसे आखावे, अभ्यासात सातत्य कसे राखावे, वेळेचे व्यवस्थापन, आत्मविश्वास आणि ध्येय निश्चिती यांसारख्या महत्त्वपूर्ण विषयांवर मार्गदर्शन करण्यात आले. ग्रामीण आणि अतिदुर्गम भागात शैक्षणिक सुविधा व मार्गदर्शनाच्या मर्यादा असल्या तरी जिद्द, मेहनत आणि योग्य नियोजनाच्या बळावर विद्यार्थी मोठे यश संपादन करू शकतात, असा सकारात्मक संदेश या कार्यक्रमातून देण्यात आला.
गुणवंत विद्यार्थ्यांचा शिल्ड, पुस्तके व प्रशस्तीपत्र देऊन गौरव
आयोजित स्पर्धा परीक्षेत उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या गुणवंत विद्यार्थ्यांचा शिल्ड, पुस्तके आणि प्रशस्तीपत्र देऊन सन्मान करण्यात आला. विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक गुणवत्तेचे कौतुक करून त्यांना भविष्यातील स्पर्धा परीक्षांसाठी प्रोत्साहित करण्यात आले.
या गौरवामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये आनंदाचे आणि उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले. केवळ पारितोषिक मिळविणे हा या उपक्रमाचा उद्देश नसून विद्यार्थ्यांमध्ये स्पर्धात्मक वृत्ती, अभ्यासाची आवड आणि भविष्यात काहीतरी मोठे करण्याची जिद्द निर्माण करणे हा या उपक्रमाचा खरा हेतू असल्याचे या आयोजनातून अधोरेखित झाले.
रेला नृत्य स्पर्धेतून आदिवासी संस्कृतीचे दर्शन
शैक्षणिक उपक्रमासोबतच विद्यार्थ्यांच्या सांस्कृतिक कलागुणांना व्यासपीठ मिळावे, या उद्देशाने रेला नृत्य स्पर्धेचेही आयोजन करण्यात आले होते. या स्पर्धेत विद्यार्थ्यांनी उत्साहाने सहभाग घेत आदिवासी समाजाची पारंपरिक कला, संस्कृती आणि लोकपरंपरेचे सुंदर दर्शन घडविले.
शिक्षणासोबतच आपल्या पारंपरिक संस्कृतीचे जतन आणि संवर्धन करण्याचा संदेश या सांस्कृतिक कार्यक्रमातून देण्यात आला. त्यामुळे संपूर्ण कार्यक्रमाला शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक अशा दोन्ही बाजूंनी विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.
नवनियुक्त कर्मचारी आणि एमबीबीएस विद्यार्थ्यांचाही विशेष सन्मान
या कार्यक्रमाचे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे उमानूर परिसरातील नव्याने शासकीय सेवेत नियुक्त झालेल्या कर्मचाऱ्यांचा तसेच एमबीबीएस अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश मिळविलेल्या विद्यार्थ्यांचा विशेष गौरव करण्यात आला.
या यशस्वी युवक-युवतींना शिल्ड व प्रशस्तीपत्र देऊन सन्मानित करण्यात आले. यावेळी त्यांच्या यशस्वी प्रवासातील अनुभव, संघर्ष, अभ्यासाची पद्धत आणि यश संपादन करण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांविषयी मनोगत व्यक्त करण्याची संधी देण्यात आली.
आपल्याच परिसरातील विद्यार्थ्यांनी प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करून शासकीय सेवेत स्थान मिळविले आणि वैद्यकीय शिक्षणासाठी प्रवेश मिळविला, ही बाब इतर विद्यार्थ्यांसाठी निश्चितच प्रेरणादायी ठरली. त्यांच्या अनुभवातून विद्यार्थ्यांना आपल्या ध्येयाकडे वाटचाल करण्यासाठी नवी ऊर्जा आणि आत्मविश्वास मिळाला.
ग्रामीण विद्यार्थ्यांच्या भविष्याला दिशा देणारा उपक्रम
गडचिरोली जिल्ह्यातील अतिदुर्गम भागात अनेक गुणवंत विद्यार्थी आहेत. मात्र योग्य मार्गदर्शन, स्पर्धा परीक्षांची माहिती आणि शैक्षणिक संधींचा अभाव यामुळे अनेकदा त्यांच्या गुणवत्तेला अपेक्षित व्यासपीठ मिळत नाही. अशा विद्यार्थ्यांना शोधून काढणे, त्यांना प्रोत्साहन देणे आणि यशस्वी व्यक्तींच्या अनुभवातून प्रेरणा देणे, ही काळाची गरज आहे.
उमानूर येथे आयोजित ‘ज्ञानाची दिवाळी’ या उपक्रमाने ही गरज अधोरेखित केली. ३२ गावांतील विद्यार्थ्यांचा सहभाग, स्पर्धा परीक्षा, मार्गदर्शन, गुणवंतांचा गौरव, रेला नृत्य आणि नव्याने यश संपादन केलेल्या युवकांचा सन्मान अशा विविध उपक्रमांमुळे हा कार्यक्रम विद्यार्थ्यांसाठी प्रेरणादायी पर्व ठरला.
आयोजकांचे योगदान
हा उपक्रम यशस्वी करण्यासाठी श्रीनिवास गावडे, रुपेंद्र तलांडी, श्रीनिवास मडावी आणि नारायण गावडे यांनी विशेष परिश्रम घेतले. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन राहुल पोरतेट व सत्यनारायण को यांनी केले.
एकंदरीत, अतिदुर्गम भागातील विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीला चालना देणारा, त्यांच्या स्वप्नांना बळ देणारा आणि आदिवासी समाजातील गुणवत्तेला व्यासपीठ उपलब्ध करून देणारा हा उपक्रम निश्चितच कौतुकास्पद ठरला. शिक्षण, संस्कृती आणि सामाजिक प्रबोधन यांचा सुंदर संगम घडविणाऱ्या या उपक्रमातून उमानूर परिसरातील विद्यार्थ्यांच्या उज्ज्वल भविष्याची नवी आशा निर्माण झाली आहे.
