विदर्भ न्यूज 24 विशेष सविस्तर वृत्तांत
सिरोंचा (विदर्भ न्यूज 24 ब्यूरो) दिनांक 17 एप्रिल 2026
गडचिरोली जिल्ह्यातील अतिदुर्गम व नक्षलग्रस्त म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सिरोंचा तालुक्यात सध्या वीजपुरवठ्याची समस्या अत्यंत गंभीर बनली असून, येथील नागरिकांचे दैनंदिन जीवन अक्षरशः अंधाराच्या छायेत अडकले आहे. वर्षानुवर्षे सुरू असलेल्या निकृष्ट, अपुऱ्या आणि अस्थिर वीजपुरवठ्यामुळे शेती, शिक्षण, आरोग्य, व्यवसाय अशा सर्वच क्षेत्रांवर परिणाम होत आहे. या पार्श्वभूमीवर अंकिसा येथील रहिवासी सुरज शंकरमहाराज दुदी यांनी मुख्यमंत्री, ऊर्जा मंत्री आणि गडचिरोलीचे पालकमंत्री यांना सविस्तर निवेदन सादर करून तातडीच्या उपाययोजनांची मागणी केली आहे.
सिरोंचा तालुक्याची वीजव्यवस्था सध्या पूर्णपणे आलापल्ली येथून येणाऱ्या सुमारे ११० किलोमीटर लांबीच्या एकमेव वीजवाहिनीवर अवलंबून आहे. ही लाईन अत्यंत जुनाट, जर्जर आणि कमी क्षमतेची असल्याने ती वारंवार खंडित होते. विशेषतः ही वीजवाहिनी घनदाट जंगलातून जात असल्यामुळे वादळी वारे, पावसाळा किंवा झाडे कोसळल्याने तारा तुटणे, खांब वाकणे यांसारख्या घटना सतत घडत असतात. परिणामी, एकदा वीजपुरवठा खंडित झाला की तो पुन्हा सुरळीत होण्यासाठी अनेक तासांपासून ते अनेक दिवसांचा कालावधी लागतो. काही भागात दोन ते तीन दिवस वीज नसणे ही नित्याची बाब झाली आहे, तर दुर्गम गावांमध्ये आठ ते दहा दिवस वीजपुरवठा खंडित राहण्याच्या घटना घडत आहेत.
या अनियमित वीजपुरवठ्याचा सर्वाधिक फटका शेती क्षेत्राला बसत आहे. कमी दाबामुळे कृषी पंप चालत नसल्याने पिकांना आवश्यक पाणी मिळत नाही. कापूस, मिरची, सोयाबीन, मका, धान तसेच भाजीपाला पिकांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान होत आहे. विशेषतः रब्बी हंगामात पाण्याअभावी हजारो हेक्टर शेती करपून जात आहे. यामुळे आधीच आर्थिक संकटात असलेल्या शेतकऱ्यांना मोठा फटका बसत असून, त्यांच्या उत्पन्नावर गंभीर परिणाम होत आहे.
वीजपुरवठ्याच्या या समस्येचा परिणाम शिक्षण क्षेत्रावरही मोठ्या प्रमाणात जाणवत आहे. वीज नसल्यामुळे विद्यार्थ्यांचे ऑनलाईन शिक्षण पूर्णपणे ठप्प झाले आहे. रात्री अभ्यास करणे कठीण बनले असून, स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. शाळांमधील डिजिटल वर्गही वीजअभावी बंद पडले आहेत, ज्यामुळे ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक नुकसान होत आहे.
व्यवसाय आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेलाही या समस्येचा फटका बसत आहे. लघुउद्योजक, संगणक केंद्र, झेरॉक्स दुकाने, वेल्डिंग वर्कशॉप, पीठ गिरण्या, आईसक्रीम पार्लर यांसारखे अनेक व्यवसाय वीजेअभावी वारंवार बंद पडतात. बँका आणि शासकीय कार्यालयांचे ऑनलाईन कामकाजही विस्कळीत होत असल्याने नागरिकांना विविध सेवा वेळेवर मिळत नाहीत. परिणामी व्यापाऱ्यांचे आणि उद्योजकांचे आर्थिक नुकसान दिवसेंदिवस वाढत आहे.
आरोग्य व्यवस्थेवरही या परिस्थितीचा गंभीर परिणाम होत आहे. प्राथमिक आरोग्य केंद्रे आणि ग्रामीण रुग्णालयांमधील वीजपुरवठा खंडित झाल्याने रेफ्रिजरेटर बंद पडतात आणि लसी व औषधे खराब होण्याचा धोका निर्माण होतो. पिण्याच्या पाण्याच्या योजना देखील वीजेवर अवलंबून असल्याने त्या बंद पडतात. मोबाईल टॉवर बंद झाल्याने संपर्क व्यवस्था खंडित होते, ज्यामुळे आपत्कालीन परिस्थितीत नागरिकांना मदत मिळवणे कठीण होते. महिलांमध्ये, लहान मुलांमध्ये आणि वृद्धांमध्ये असुरक्षिततेची भावना वाढीस लागली आहे.
दरम्यान, सिरोंचा तालुक्यातील वीज समस्येवर कायमस्वरूपी उपाय म्हणून २०१८-२०१९ मध्ये तेलंगणा राज्यातील किस्टमपेठ येथून सिरोंचा येथे १३२ केव्ही सबस्टेशन व टॉवर लाईन प्रकल्प मंजूर करण्यात आला होता. या प्रकल्पाअंतर्गत मोठ्या प्रमाणात काम पूर्ण झाले असून, सिरोंचा हद्दीत १७ ते १८ टॉवर उभारणी पूर्ण झाली आहे, तसेच सबस्टेशनचे बांधकाम सुमारे ९५ टक्के पूर्ण झाले आहे. वीजवाहिनी रामपूर (तेलंगणा) पर्यंत पोहोचली असली तरी प्राणहिता नदीवरील काही टॉवर उभारणी आणि तारा ओढण्याचे काम अद्याप अपूर्ण आहे.
विशेष म्हणजे मागील एक ते दोन वर्षांपासून या प्रकल्पाचे काम पूर्णपणे बंद असल्याची बाब समोर आली आहे. संबंधित महापारेषण विभागाकडून याबाबत कोणतेही ठोस कारण स्पष्ट करण्यात आलेले नसल्याने नागरिकांमध्ये संतापाची भावना निर्माण झाली आहे. जवळपास पूर्णत्वास आलेला प्रकल्प केवळ प्रशासकीय उदासीनतेमुळे रखडल्याचा आरोप होत आहे.
या पार्श्वभूमीवर नागरिकांनी शासनाकडे तातडीने उपाययोजना करण्याची मागणी केली आहे. यात पर्यायी व स्थिर वीजपुरवठा उपलब्ध करून देणे, रखडलेला १३२ केव्ही प्रकल्प तातडीने पूर्ण करणे, प्राणहिता नदीवरील उर्वरित काम निश्चित कालमर्यादेत पूर्ण करणे, जबाबदार अधिकाऱ्यांवर कारवाई करणे, तसेच पावसाळ्यापूर्वी वीजवाहिन्यांची दुरुस्ती व मजबुतीकरण करणे यांचा समावेश आहे. दुर्गम भागासाठी तात्पुरती जनरेटर सुविधा उपलब्ध करून देण्याची मागणीही करण्यात आली आहे.
सध्या उन्हाळ्यातच वीजपुरवठ्याची ही गंभीर अवस्था असल्याने, येणाऱ्या पावसाळ्यात परिस्थिती आणखी बिकट होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. घनदाट जंगल, नद्या आणि दुर्गम भौगोलिक परिस्थिती लक्षात घेता वीजपुरवठा पुन्हा पुन्हा खंडित होण्याची शक्यता आहे.
सिरोंचा तालुक्यातील नागरिक गेल्या अनेक वर्षांपासून या समस्येला सामोरे जात असून, आता शासनाने तातडीने ठोस निर्णय घेण्याची गरज निर्माण झाली आहे. वीजपुरवठ्याचा प्रश्न हा केवळ सुविधा पुरवण्यापुरता मर्यादित नसून, तो येथील नागरिकांच्या दैनंदिन जीवन, अर्थव्यवस्था आणि भवितव्याशी थेट संबंधित असल्याने प्रशासनाने याकडे गांभीर्याने लक्ष देणे अत्यावश्यक झाले आहे.
About the Author
