संदीप राचर्लावार मुख्य संपादक विदर्भ न्यूज 24 नेटवर्क विशेष संपादकीय दिनांक 14 मार्च 2026
भारतीय राजकारणात एखाद्या नेत्याचा प्रवास केवळ निवडणुका जिंकणे-हरणे किंवा पद मिळणे-न मिळणे इतकाच मर्यादित नसतो. त्या प्रवासात संयम, संघटनाशी असलेली निष्ठा आणि दीर्घकालीन राजकीय दृष्टी यांचीही मोठी भूमिका असते. महाराष्ट्रातील भाजपचे ज्येष्ठ नेते Vinod Tawde यांचा राजकीय प्रवास हा याच वास्तवाचे उदाहरण मानला जातो. विद्यार्थी चळवळीतून सुरू झालेला हा प्रवास राज्यातील मंत्रीपदापर्यंत पोहोचला, त्यानंतर एका टप्प्यावर राजकीय पडद्यामागे गेल्यासारखा वाटला आणि आता राज्यसभेच्या माध्यमातून पुन्हा राष्ट्रीय राजकारणात सक्रिय होण्याच्या टप्प्यावर उभा आहे.
विनोद तावडे यांची राजकीय जडणघडण विद्यार्थी चळवळीत झाली. त्यांनी Akhil Bharatiya Vidyarthi Parishad या संघटनेतून कार्यकर्ता म्हणून काम करत संघटनात्मक राजकारणाची पायाभरणी केली. विद्यार्थी आंदोलन, विचारधारात्मक चर्चा आणि कार्यकर्त्यांशी सातत्याने संवाद या माध्यमातून त्यांनी राजकीय अनुभव मिळवला. याच काळात संघटनातील शिस्त, विचारधारात्मक बांधिलकी आणि कार्यकर्त्यांच्या बळावर उभे राहणारे राजकारण या तत्त्वांचा प्रभाव त्यांच्या कार्यपद्धतीवर पडला. पुढे त्यांनी Bharatiya Janata Party मध्ये सक्रिय भूमिका घेतली आणि मुंबईच्या राजकारणात आपली ओळख निर्माण केली.
मुंबईसारख्या राजकीयदृष्ट्या गुंतागुंतीच्या शहरात पक्षसंघटना मजबूत करणे हे सोपे काम नव्हते. परंतु संघटनात्मक कामातील सातत्य आणि कार्यकर्त्यांशी जवळीक यामुळे तावडे यांना मुंबई भाजपच्या अध्यक्षपदाची जबाबदारी देण्यात आली. या काळात त्यांनी पक्षाचे संघटन विस्तारण्यावर भर दिला. स्थानिक प्रश्नांवर भूमिका मांडणे, कार्यकर्त्यांशी थेट संपर्क ठेवणे आणि शहरातील राजकीय समीकरणांमध्ये भाजपला बळकट करणे यासाठी त्यांनी प्रयत्न केले. त्यामुळे ते राज्यातील पक्षसंघटनेतील प्रभावी नेत्यांपैकी एक म्हणून पुढे आले.
यानंतर त्यांचा प्रवास महाराष्ट्र विधान परिषदेतून पुढे गेला. विधान परिषद सदस्य म्हणून त्यांनी शिक्षण, प्रशासन, विकास आणि सामाजिक प्रश्नांवर सातत्याने आवाज उठवला. पुढे ते विधान परिषदेत विरोधी पक्षनेते झाले आणि त्या भूमिकेतून राज्यातील तत्कालीन सरकारवर टीका करत अनेक मुद्दे मांडले. त्यांच्या अभ्यासू आणि मुद्देसूद शैलीमुळे ते विधिमंडळातील प्रभावी वक्ते म्हणून ओळखले जाऊ लागले.
२०१४ मध्ये Devendra Fadnavis यांच्या नेतृत्वाखाली महाराष्ट्रात भाजप सरकार स्थापन झाल्यानंतर तावडे यांना मंत्रिमंडळात स्थान मिळाले. शिक्षण, क्रीडा, सांस्कृतिक कार्य आणि मराठी भाषा अशी महत्त्वाची खाती त्यांच्या जबाबदारीवर देण्यात आली. शिक्षण क्षेत्रातील काही धोरणात्मक निर्णय, क्रीडा क्षेत्रातील योजनांची अंमलबजावणी आणि सांस्कृतिक उपक्रमांच्या माध्यमातून त्यांनी प्रशासनिक कामकाजात आपला ठसा उमटवण्याचा प्रयत्न केला. मंत्री म्हणून काम करताना त्यांनी धोरणात्मक पातळीवर निर्णय घेण्याची क्षमता दाखवली.
मात्र राजकारणात प्रत्येक प्रवास सरळ रेषेत पुढे जात नाही. २०१९ च्या विधानसभा निवडणुकीत त्यांना उमेदवारी मिळाली नाही. या निर्णयामुळे त्यांच्या राजकीय भवितव्याबाबत अनेक चर्चा सुरू झाल्या. काहींनी त्यांच्या सक्रिय राजकारणाचा हा शेवट असल्याचेही भाकीत केले. परंतु या टप्प्यावर त्यांनी कोणतीही आक्रमक प्रतिक्रिया न देता शांतपणे संघटनात्मक काम सुरू ठेवले. पक्षानेही त्यांच्यावर विश्वास ठेवत राष्ट्रीय स्तरावर जबाबदाऱ्या दिल्या. दिल्लीतील पक्षसंघटनेत त्यांनी विविध राज्यांतील निवडणूक नियोजन आणि संघटन विस्तारात योगदान दिले.
राजकारणात अनेकदा पद गमावल्यावर नेते पक्ष बदलतात किंवा राजकीय आक्रमकता वाढवतात. परंतु तावडे यांच्या बाबतीत वेगळी परिस्थिती दिसून आली. त्यांनी संयम राखत संघटनात्मक कामावर लक्ष केंद्रित केले. कार्यकर्त्यांशी संपर्क, निवडणूक रणनीती आणि पक्षसंघटनेच्या विस्तारात त्यांनी भूमिका बजावली. या काळात ते प्रकाशझोतात कमी दिसले, पण पक्षसंघटनेत सक्रिय राहिले.
२०१९ च्या विधानसभा निवडणुकीनंतर विनोद तावडे यांना उमेदवारी मिळाली नाही तेव्हा अनेक राजकीय विश्लेषकांनी त्यांचे सक्रिय राजकारण संपल्याची चर्चा सुरू केली होती. मात्र काही वर्षांतच परिस्थिती पूर्णपणे बदलली. संघटनात्मक पातळीवर काम करत त्यांनी पक्षाच्या राष्ट्रीय नेतृत्वाचा विश्वास कायम ठेवला. २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर Bharatiya Janata Party ने देशभरातील उमेदवारांची यादी जाहीर करताना जवळपास २९५ जागांच्या उमेदवारांची घोषणा करण्याच्या महत्त्वाच्या प्रक्रियेत त्यांची भूमिका महत्त्वाची मानली गेली. त्या यादीत पंतप्रधानपदासाठी Narendra Modi यांचे नाव अधिकृतपणे प्रस्तावित व नोंदवण्याच्या प्रक्रियेतही त्यांचा सहभाग असल्याचे राजकीय वर्तुळात सांगितले जाते. २०१९ मध्ये ज्यांचे राजकीय भविष्य संपल्याची चर्चा केली जात होती, त्याच नेत्याकडे काही वर्षांत राष्ट्रीय पातळीवरील अशा महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या सोपवल्या गेल्या, हे त्यांच्या संघटनात्मक क्षमतेचे आणि पक्षातील विश्वासार्हतेचे प्रतीक मानले जाते.
याच पार्श्वभूमीवर २०२६ च्या राज्यसभा निवडणुकीसाठी भाजपने त्यांना उमेदवारी दिली. या निर्णयामुळे त्यांच्या राजकीय प्रवासाला नवे वळण मिळाले. राज्यातील सक्रिय राजकारणातून राष्ट्रीय संसदेकडे त्यांची वाटचाल सुरू होत आहे. राज्यसभेच्या माध्यमातून त्यांना राष्ट्रीय पातळीवर काम करण्याची संधी मिळणार आहे.
विनोद तावडे यांच्या प्रवासाकडे केवळ एका नेत्याच्या राजकीय पुनरागमनाच्या दृष्टीने पाहणे पुरेसे ठरणार नाही. हा प्रवास राजकारणातील संयम, संघटनाशी असलेली निष्ठा आणि दीर्घकालीन राजकीय दृष्टी यांचे उदाहरण म्हणूनही पाहता येतो. आजच्या वेगवान राजकीय वातावरणात अनेकदा तात्काळ प्रतिक्रिया आणि पदासाठी होणारी स्पर्धा दिसते. अशा परिस्थितीत संयम राखत संघटनात्मक कामावर लक्ष केंद्रित करणारे राजकारण वेगळे भासते.
विद्यार्थी चळवळीतून सुरू झालेला प्रवास, पक्षसंघटनेतील भूमिका, विधान परिषदेतले काम, मंत्रीपदाचा अनुभव आणि त्यानंतरचा संघटनात्मक टप्पा—या सर्व अनुभवांचा संगम आता राज्यसभेच्या माध्यमातून राष्ट्रीय राजकारणात दिसून येणार आहे. त्यामुळे विनोद तावडे यांचा प्रवास हा केवळ एका व्यक्तीची राजकीय कथा नसून भारतीय पक्षराजकारणातील संघटनप्रधान परंपरेचेही एक उदाहरण मानला जात आहे.
महाराष्ट्र राज्याचे शिक्षण मंत्री असताना टिपलेल्या फोटो
